Şeffaf Plak Günde Kaç Saat Takılır? Takmazsanız Ne Olur?

1. Günde Kaç Saat Takılmalı? Hedef 20-22 Saat

Şeffaf plak tedavisinde hedef, şeffaf plağın günde yaklaşık 20-22 saat ağızda kalmasıdır. Bu, uyku dahil neredeyse tüm günü kapsar; geriye kalan 2-4 saatlik pay da zaten yemek ve diş temizliği gibi zorunlu aralara gider. Yani şeffaf plak, çıkarılabilen ama çoğunlukla takılı duran bir araçtır.

Peki neden bu kadar uzun? Dişler ancak sürekli ve hafif bir kuvvetle hareket eder. Şeffaf plak takılıyken dişe düşük şiddette ama kesintisiz bir baskı uygular; dişin çevresindeki kemik dokusu bu baskıya uyum sağlayarak dişin küçük adımlarla yer değiştirmesine izin verir. Şeffaf plak ağızda değilken bu kuvvet tamamen ortadan kalkar ve ilerleme durur.

2. Yeterince Takmazsanız Ne Olur?

Her şeffaf plak, dişleri bir önceki konumdan küçük bir adım ileri taşıyacak şekilde tasarlanır ve genellikle bir-iki hafta kullanıldıktan sonra sıradakine geçilir. Günlük süre eksik kaldığında dişler o adımı tamamlayamaz; siz yine de takvime uyup yeni şeffaf plağa geçerseniz, şeffaf plak dişlere tam oturmaz, kenarlarda boşluk ve sıkışma hissi başlar.

Bu uyumsuzluk biriktikçe plan, ağızdaki gerçek durumdan uzaklaşır. Sonuç çoğu zaman tedavinin uzaması, bazı durumlarda da yeniden ölçü alınıp ek şeffaf plak üretilmesidir. Kısacası yeterince takılmayan şeffaf plak sizi hedefe daha geç ulaştırabilir; düzenli kullanılan bir şeffaf plak ise tedaviyi planlanan çizgide tutabilir.

3. Şeffaf Plağı Hangi Durumlarda Çıkarmalısınız?

"Şeffaf plakla yemek yenir mi?" en sık sorulan sorulardan biri; kısa cevap hayır. Çiğneme kuvveti şeffaf plağı çatlatabilir ya da şeklini bozabilir; aralara giren yiyecek artıkları da hem şeffaf plağın hem dişlerin sağlığını olumsuz etkiler. Şeffaf plağı çıkarmanız gereken durumlar aslında sayılıdır:

Şeffaf plak nasıl çıkarılır derseniz: en pratik yol, arka dişlerin iç tarafından başlayıp iki yandan yavaşça kaldırmaktır. Tek noktadan asılmak ya da sert bir cisimle zorlamak şeffaf plağı kırabilir. Çıkardığınız her dakikanın günlük süreden düştüğünü unutmayın; bu yüzden bu araları olabildiğince kısa tutmakta fayda var.

• Yemek yerken — ara öğünler ve atıştırmalıklar dahil
• Su dışında bir şey içerken — çay, kahve, asitli ve şekerli içecekler
• Dişlerinizi fırçalarken ve diş ipi kullanırken
• Şeffaf plağın kendisini temizlerken

4. Şeffaf Plak Takarken Kahve veya Sigara İçilir mi?

Şeffaf plak takarken kahve içilir mi sorusunun cevabı yukarıdaki listeden çıkıyor: takılıyken yalnızca su önerilir. Sıcak içecekler şeffaf plağın şeklini etkileyebilir; çay ve kahve gibi renkli içecekler ise zamanla renklenmeye yol açabilir. Kahvenizi şeffaf plağı çıkarıp için, ardından ağzınızı çalkalayıp ya da dişlerinizi fırçalayıp geri takın. Gün boyu yudum yudum içmek yerine tek oturuşta bitirmek, toplam çıkarma süresini de kısaltır.

Şeffaf plakla sigara içilir mi? Takılıyken içmek şeffaf plakta sararma ve kalıcı koku bırakabilir; her seferinde çıkarıp içmek ise günlük takma süresinden yer. Sigaranın diş eti sağlığını olumsuz etkilediğini ve bunun ortodonti tedavisini de zorlaştırabileceğini hatırlatmakla yetinelim.

5. Birkaç Gün Ara Verirseniz Ne Yaşanır?

Tatil, hastalık ya da unutkanlık yüzünden şeffaf plağa birkaç gün ara verildiğinde dişler eski konumlarına doğru geri kaymaya eğilim gösterir. Bu yüzden ara sonrasında şeffaf plak sıkı gelebilir, zor oturabilir ya da hiç oturmayabilir. Bu his tedavinin bozulduğu anlamına gelmez ama görmezden gelinmemesi gereken bir uyarıdır.

Böyle bir durumda kendi kendinize sıradaki şeffaf plağa atlamayın. Çoğu zaman mevcut ya da bir önceki şeffaf plağa dönüp kullanım süresini uzatmak gibi telafi yolları vardır; hangisinin doğru olduğuna hekiminiz karar verir. Ara birkaç günü aştıysa ya da şeffaf plak hiç oturmuyorsa kliniği arayıp durumu anlatmak en sağlıklısıdır.

6. Uyumu Kolaylaştıran Pratik Alışkanlıklar

Günde 20-22 saat ilk bakışta zor görünse de çoğu kullanıcı birkaç hafta içinde kendi düzenini oturtuyor. İşin sırrı iradeden çok alışkanlık kurmakta; şu küçük düzenlemeler günlük süreyi korumayı belirgin şekilde kolaylaştırır:

• Yemekleri belirli saatlerde toplayın; gün boyu atıştırmak toplam süreyi eritir.
• Şeffaf plak kutusunu her zaman yanınızda taşıyın; peçeteye sarılan şeffaf plaklar en sık kaybolanlardır.
• Telefonunuza hatırlatıcı kurun ya da takma sürenizi takip eden bir uygulama kullanın.
• Yemekten sonra dişleri fırçalayıp şeffaf plağı hemen geri takmayı tek bir rutine dönüştürün.
• Hekiminiz farklı önermiyorsa yeni şeffaf plağa gece yatmadan önce geçin; ilk saatlerdeki baskı hissi uykuda daha kolay atlatılır.